عزيز الله بيات
503
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
پيروزى آنتونيو خوزه سوكره « 1 » سردار امريكاى جنوبى در جنگ آياكوجو ( يكى از شهرهاى پرو ) در سال 1824 م . بر اسپانيا غلبه كرد و اولين رئيس جمهور بوليوى شد ( 1826 - 1828 م . ) . پاراگوئه : پاراگوئه در سال 1811 م . مستقل گرديد . قبلا جزو قلمرو نايب السلطنه اسپانيا بود . فرانسيا گاسپار رودريگس در پاراگوئه حكومت ديكتاتورى برقرار كرد ( 1814 - 1840 م . ) شيلى : در سال 1814 م . اولين قيام استقلالطلبى شيلى به وقوع پيوست ، ليكن مليون از سپاهيان اسپانيا شكست خوردند . در سال 1817 م . سان مارين مرد انقلابى امريكاى جنوبى كه در صدد آزاد كردن ممالك امريكاى جنوبى از قيد اسارت اسپانيا بود ، فرماندهى شورشيان را به دست گرفت ، ولى پس از عبور از ارتفاعات آند وارد شيلى شد و با پيروزيهاى مكرر خود در سالهاى 1817 و 1818 م . آزادى شيلى را به اتمام رسانيد و در فوريه سال 1818 رسما استقلال شيلى را اعلام كرد . مكزيك : با توجه به ازدياد جمعيت در مكزيك بتدريج گروههاى مختلف قومى در آنجا پيدا شد كه آنها به سهولت با يكديگر مخلوط نشدند . برخورد ميان آنها و عدم رضايت مردم از قدرت روزافزون اسپانيا در اين سرزمينها و چپاول ثروتهاى خدادادى اين سرزمينها بويژه مكزيك توسط اسپانياييها سبب شد كه مردم ، تحت هدايت و رهبرى ميگل ايدالگوى كوستيا « 2 » ، كشيش انقلابى مكزيكى و از قهرمانان ملى اين سرزمين كه در انقلاب ضد اسپانيا نقش مهمى را ايفا كرد ، در سال 1810 ميلادى شوريدند كه اين شورش منجر به استقلال مكزيك گرديد و بيانيه معروف به گريتورد دولورس ( فرياد دردمندان ) بيش از پيش بر هيجان مردم افزود و سرانجام در سال 1821 م . دولت اسپانيا استقلال مكزيك را به رسميت شناخت و امپراتورى زودگذرى تحت فرمان آگوستين ايتوربيده « 3 » انقلابى مكزيكى زمام امور را به دست گرفت ( 1822 - 1823 م . ) ليكن با مخالفتهايى مواجه شد . ناچار مستعفى گرديد و مصمم شد زندگى خود را در اروپا سپرى
--> ( 1 ) . Antonio Xose De Sukre . ( 2 ) . Hidalogy costilla . ( 3 ) . Agustin Ieiturbide .